คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3229/2566
ลูกจ้างรับเหมาทำงานผลิตเหมือนลูกจ้างตรง ต้องได้รับโบนัสโดยไม่เลือกปฏิบัติ
หลักที่ได้
ลูกจ้างรับเหมาค่าแรงที่ทำงานลักษณะเดียวกับลูกจ้างโดยตรงต้องได้รับสิทธิประโยชน์และสวัสดิการอย่างเป็นธรรม เมื่อบริษัทจ่ายโบนัสแก่ลูกจ้างตรงทุกคนและลูกจ้างรับเหมาพ้นช่วงทดลองงานแล้ว การไม่จ่ายโบนัสเพียงเพราะรูปแบบการจ้างเป็นการเลือกปฏิบัติ
ข้อเท็จจริงย่อ
โจทก์เป็นลูกจ้างรับเหมาค่าแรง ทำงานในส่วนการผลิตเช่นเดียวกับลูกจ้างโดยตรงของจำเลยที่ 2 มาประมาณ 3 ปี เกินช่วงทดลองงาน 120 วัน จำเลยที่ 2 มีข้อตกลงโบนัสกับสหภาพแรงงานและในทางปฏิบัติจ่ายโบนัสประจำปีแก่ลูกจ้างโดยตรงทุกคน ไม่ได้จำกัดเฉพาะสมาชิกสหภาพ แต่ไม่จ่ายโบนัสแก่โจทก์
เหตุผลของศาล
- งานของโจทก์มีลักษณะเดียวกับลูกจ้างโดยตรง ผู้ประกอบกิจการจึงต้องให้สิทธิประโยชน์และสวัสดิการโดยไม่แยกตามรูปแบบการจ้าง
- โบนัสเป็นสิทธิประโยชน์และโจทก์ทำงานเกินช่วงทดลองงานมากแล้ว จึงไม่มีเหตุยกเว้นในฐานะลูกจ้างทดลองงาน
- แม้ข้อตกลงโบนัสเกิดจากสหภาพ แต่บริษัทจ่ายจริงแก่ลูกจ้างโดยตรงทุกคน การตัดโจทก์ออกเพราะเป็นลูกจ้างรับเหมาจึงเป็นการเลือกปฏิบัติและต้องจ่ายโบนัส
มาตราที่เกี่ยวข้อง
ย่อคำพิพากษาทางการ
โจทก์ทำงานในส่วนการผลิตเช่นเดียวกันกับลูกจ้างตามสัญญาจ้างโดยตรงของจำเลยที่ 2 กรณีจึงต้องอยู่ในบังคับของ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 11/1 วรรคสอง ที่บัญญัติว่า "ให้ผู้ประกอบกิจการดำเนินการให้ลูกจ้างรับเหมาค่าแรงที่ทำงานในลักษณะเดียวกันกับลูกจ้างตามสัญญาจ้างโดยตรงได้รับสิทธิประโยชน์และสวัสดิการที่เป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ" ซึ่งหมายความว่า ผู้ประกอบกิจการต้องดำเนินการให้ลูกจ้างรับเหมาค่าแรงได้รับสิทธิประโยชน์และสวัสดิการจากผู้ประกอบกิจการในลักษณะอย่างเดียวกับลูกจ้างตามสัญญาโดยตรงโดยไม่เลือกว่าเป็นลูกจ้างรับเหมาค่าแรงหรือลูกจ้างตามสัญญาจ้างโดยตรง ดังนั้น เมื่อเงินโบนัสถือเป็นสิทธิประโยชน์และสวัสดิการ ประกอบกับโจทก์ทำงานมาประมาณ 3 ปี เกินระยะเวลาทดลองงาน ซึ่งมีกำหนดระยะเวลา 120 วัน โจทก์จึงไม่ใช่ลูกจ้างทดลองงาน อีกทั้งแม้การจ่ายเงินโบนัสดังกล่าวเกิดจากข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างระหว่างสหภาพแรงงาน ท. ซึ่งมีลูกจ้างที่เป็นสมาชิกสหภาพแรงงานเป็นจำนวนไม่ถึงสองในสามส่วนของลูกจ้างทั้งหมดยื่นข้อเรียกร้องต่อจำเลยที่ 2 แล้วเจรจาตกลงกันได้และทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างดังกล่าวกันไว้ว่า จำเลยที่ 2 ตกลงจ่ายเงินโบนัสประจำปีให้แก่พนักงานตามหลักเกณฑ์การประเมินผลงานของจำเลยที่ 2 โดยจำเลยที่ 2 และสหภาพแรงงาน ท. ทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างเช่นนี้ตลอดมาทุกปีตั้งแต่โจทก์ทำงานกับจำเลยที่ 2 ซึ่งทำให้ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างดังกล่าวมีผลผูกพันเฉพาะลูกจ้างที่เป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน ท. แต่เมื่อข้อเท็จจริงได้ความต่อไปว่า จำเลยที่ 2 จ่ายเงินโบนัสประจำปีให้แก่ลูกจ้างตามสัญญาจ้างโดยตรงทุกคน ไม่ใช่จ่ายให้แก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน ท. เท่านั้น การที่จำเลยที่ 2 ไม่จ่ายเงินโบนัสให้แก่โจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างรับเหมาค่าแรงซึ่งทำงานในส่วนงานผลิตเช่นเดียวกับลูกจ้างตามสัญญาจ้างโดยตรงของจำเลยที่ 2 และไม่ได้มีลักษณะเป็นลูกจ้างทดลองงาน จึงถือว่าเป็นการเลือกปฏิบัติตามมาตรา 11/1 วรรคสอง แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 จำเลยที่ 2 จึงต้องจ่ายเงินโบนัสแก่โจทก์
ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569
อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้
เปิดฎีกานี้ในเว็บ