คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8622/2568
ฉ้อโกงต้อง "ได้ไปซึ่งทรัพย์สิน" — สิทธิบัตรโอนกันได้เฉพาะทำหนังสือจดทะเบียน จึงไม่มีทางถูกฉ้อโกงเอาไป
หลักที่ได้
องค์ประกอบฉ้อโกงตาม ป.อ. ม.341 คือผู้หลอกลวงต้อง "ได้ไปซึ่งทรัพย์สิน" จากผู้ถูกหลอก เมื่อสิทธิบัตรโอนกันได้เฉพาะโดยทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน การที่ไม่มีการโอนย่อมไม่มีการได้ทรัพย์สินไป ไม่ครบองค์ประกอบฉ้อโกง — การแอบใช้กรรมวิธีตามสิทธิบัตรเป็นเรื่องละเมิดสิทธิบัตรที่ต้องว่ากันต่างหาก
ข้อเท็จจริงย่อ
เจ้าของสิทธิบัตรกรรมวิธีผลิตข้าวสำเร็จรูปนำสิทธิบัตรไปเสนอให้บริษัทพิจารณา ภายหลังกล่าวหาว่าบริษัทเอากรรมวิธีไปใช้ทำให้ข้าวนุ่มขึ้น จึงฟ้องฐานฉ้อโกง
เหตุผลของศาล
- สิทธิบัตรเป็นวัตถุไม่มีรูปร่างซึ่งมีราคาและถือเอาได้ จึงเป็นทรัพย์สินตาม ป.พ.พ. ม.138
- แต่การโอนสิทธิบัตรต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนตาม พ.ร.บ.สิทธิบัตร ม.41 เมื่อไม่มีการโอน จำเลยไม่มีทาง "ได้ไปซึ่งทรัพย์สิน" (ตัวสิทธิบัตร) จากโจทก์
- ทั้งโจทก์เป็นฝ่ายนำเสนอเอง ไม่ปรากฏการหลอกลวง องค์ประกอบฉ้อโกงตาม ม.341 จึงไม่ครบ — ถ้ามีการเอากรรมวิธีไปใช้จริงก็เป็นเรื่องละเมิดสิทธิบัตร ซึ่งสิทธิยังอยู่กับโจทก์ ต้องไปว่ากล่าวกันในทางนั้น
มาตราที่เกี่ยวข้อง
- ป.อ. ม.341
- ป.พ.พ. ม.138
- พ.ร.บ.สิทธิบัตร พ.ศ. 2522 ม.38, ม.41
ย่อคำพิพากษาทางการ
สิทธิบัตรการประดิษฐ์ของโจทก์เป็นกรรมวิธีการผลิตข้าวสำเร็จรูปเป็นวัตถุไม่มีรูปร่างซึ่งมีราคาและอาจถือเอาได้ จึงเป็นทรัพย์สินประเภทหนึ่งตาม ป.พ.พ. มาตรา 138 แต่องค์ประกอบความผิดฐานฉ้อโกงตาม ป.อ. มาตรา 341 นั้น ผู้หลอกลวงผู้อื่นจะต้องได้ไปซึ่งทรัพย์สินจากผู้ถูกหลอกลวงหรือบุคคลที่สาม สิทธิบัตรการประดิษฐ์ของโจทก์ได้มาตาม พ.ร.บ.สิทธิบัตร พ.ศ. 2522 มาตรา 38 ระบุชื่อโจทก์เป็นผู้ทรงสิทธิบัตรการประดิษฐ์ จำเลยทั้งสี่จะได้ไปซึ่งสิทธิบัตรการประดิษฐ์ของโจทก์ได้ต้องมีการโอนสิทธิบัตรของโจทก์โดยทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตาม พ.ร.บ.สิทธิบัตร พ.ศ. 2522 มาตรา 41 วรรคหนึ่ง จำเลยทั้งสี่ไม่อาจได้สิทธิบัตรการประดิษฐ์ของโจทก์ไปโดยไม่ปฏิบัติตามที่กฎหมายบัญญัติ — โจทก์เป็นฝ่ายนำเสนอสิทธิบัตรการประดิษฐ์ของโจทก์ให้จำเลยทั้งสี่พิจารณาเอง ไม่ปรากฏว่าจำเลยทั้งสี่หลอกลวงโจทก์อย่างไร แม้โจทก์กล่าวอ้างในทำนองว่า จำเลยที่ 4 นำสิทธิบัตรการประดิษฐ์ของโจทก์ไปใช้ทำให้ข้าวนุ่มขึ้นก็ไม่สามารถได้ไปซึ่งสิทธิการประดิษฐ์ของโจทก์โดยปราศจากการโอนสิทธิเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ จึงยังไม่เข้าองค์ประกอบความผิดฐานฉ้อโกงตาม ป.อ. มาตรา 341 หากจะมีกรณีที่จำเลยที่ 4 นำกรรมวิธีการผลิตข้าวสำเร็จรูปอันเป็นสิทธิบัตรการประดิษฐ์ของโจทก์ไปใช้ก็เป็นกรณีที่โจทก์ต้องไปว่ากล่าวกับจำเลยที่ 4 เกี่ยวกับเรื่องละเมิดสิทธิบัตรการประดิษฐ์ของโจทก์ซึ่งยังคงอยู่กับโจทก์
ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 31 ส.ค. 2569
อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้
เปิดฎีกานี้ในเว็บ